Những pho sách tỏa lan ý nghĩa nhân văn
Ngày đăng tin : 29/12/2014

Chung tay góp trí gìn giữ đạo lý nhân văn uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, tôn vinh ghi nhớ công ơn của các thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với các mạng… là phẩm cách cao quý của mỗi người dân Việt Nam. Vì nền độc lập, tự do của đất nước, vì sự bình yên, hạnh phúc của nhân dân, hàng triệu người con ưu tú của dân tộc ta đã hiến dâng tuổi thanh xuân của mình. Bao năm qua Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân ta luôn thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến công tác tri ân, đền ơn đáp nghĩa. Sự chung tay của nhà nước và các tổ chức xã hội đã cho ra đời hàng trăm dự án mang nghĩa cử cao đẹp nhằm xoa dịu nỗi đau chiến tranh đồng thời nâng cao tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ. Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có cuộc trò chuyện với nhà thơ - nhà báo Đoàn Mạnh Phương, Tổng biên tập Tạp chí Trí thức và Phát triển, Giám đốc Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn để tìm hiểu về những công việc mà ông và cộng sự đã và đang thực hiện suốt gần 8 năm qua để làm nên Bộ công trình xuất bản Huyền thoại Việt Nam.



Bộ công trình xuất bản Huyền thoại Việt Nam.


Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Chúng tôi được biết đến “Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn” đã và đang là một trong những hoạt động xã hội tiêu biểu của Tạp chí. Dự án đã làm rất tốt những nghĩa cử cao đẹp về đền ơn đáp nghĩa, hướng về một quá khứ thiêng liêng với những người đã ngã xuống… Với vai trò là Tổng Biên tập kiêm Giám đốc Dự án, ông có thể cho biết cụ thể hơn về dự án này?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Đây chính là công việc bảo tồn ký ức trong lòng người đang sống hôm nay. Chúng ta không thể bước qua ngày xưa để đến thẳng hôm nay. Chúng tôi xây dựng một dự án lay động lòng người bởi tấm lòng và cái Tâm trong sáng của mình. Tấm lòng và cái Tâm ấy đã được thẩm định và chứng minh gần 8 năm qua (2007-2014) từ một dự án xuất bản trở thành một dự án văn hóa được triển khai ở tầm lớn hơn trong thời gian tới. Cho tới bây giờ Dự án này không còn là của riêng chúng tôi nữa mà đã thuộc về cộng đồng xã hội với sự chung tay chăm lo, vun đắp cho một quá khứ vẻ vang và thiêng liêng của cả dân tộc được làm nên bởi rất nhiều xương máu của những người con dân tộc Việt. Đây là Dự án không tạo nên từ ngân sách Nhà nước mà từ kinh phí của sự chung tay góp sức xã hội hóa của nhiều doanh nghiệp, doanh nhân trong và ngoài nước nặng tình nặng nghĩa với chương trình Đền ơn đáp nghĩa, Uống nước nhớ nguồn.

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Khi đánh giá về Dự án và công việc của những người làm Dự án, Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cũng đã nói: “Các đồng chí đã làm được một công việc rất có ý nghĩa trong thời điểm hiện nay. Chúng ta tôn vinh và ghi nhớ công lao của các liệt sĩ đã đổ xương máu cho nền độc lập tự do dân tộc. Chúng ta không được phép quên những người con ưu tú đó của đất nước… Tôi trân trọng và khen ngợi các đồng chí đã không quản ngại khó khăn vất vả và bằng cái tâm trong sáng của mình, bằng nhiệt huyết tuổi trẻ, bằng sự tri ân sâu nặng đối với các liệt sĩ, các đồng chí đã làm nên những trang sách thật có ý nghĩa…”. Vậy xuất phát từ ý tưởng nào mà ông và các đồng nghiệp của mình đã xây dựng Dự án này?
 
Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Vâng. Đó là những lời chia sẻ đặc biệt ý nghĩa của Chủ tịch nước dành cho những người làm công việc tri ân, đền ơn đáp nghĩa của Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn - Tạp chí Trí thức và Phát triển.

Thuộc thế hệ trưởng thành sau chiến tranh, nhưng tôi đã trải qua tuổi thơ trong thời điểm cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Khi đến trường ở vùng sơ tán, tôi đã chứng kiến từng lớp người ra trận, các anh là những thanh niên ra đi từ lũy tre làng, là những học sinh sinh viên xung phong nhập ngũ…Nhiều người ra đi mà không trở về. Tuổi thơ tôi đau đáu nghĩ suy về những người trẻ ra trận ấy. Trưởng thành trong hòa bình, tôi càng thấm thía sự hy sinh của lớp người đi trước. Chính vì vậy tôi luôn muốn làm được thật nhiều điều để tri ân những người đã ngã xuống, san sẻ với những người đang sống. Dân tộc mình có một truyền thống rất cao đẹp được đúc kết thành thành ngữ đó là “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”… Xuất phát từ chính tình cảm đạo lý đó mà chúng tôi hình thành ý tưởng thực hiện Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn. Suy nghĩ của tôi cũng rất đơn giản, rằng các Anh hùng liệt sỹ đã xả thân vì đất nước, họ đã mãi mãi ngủ yên trong lòng đất mẹ, cái mà các anh gửi lại mai sau chính là tinh thần Việt Nam anh hùng, bất khuất. Vì thế tôi và các đồng nghiệp của mình mong muốn được lưu danh để đời đời tri ân tưởng nhớ các anh. Tôi thấy các Anh hùng liệt sỹ đã đi về thế giới bên kia, nhưng thân nhân, gia đình các liệt sỹ phải gánh chịu những mất mát lớn lao, vẫn còn đau đáu những nỗi niềm. Bộ sách Huyền thoại Việt Nam được chúng tôi thực hiện với một tâm nguyện xây dựng những tượng đài bằng chữ để lưu danh những dòng tên Anh hùng bất hủ. Tri ân những người đi trước cũng là để trao truyền và gìn giữ truyền thống cho thế hệ tương lai của dân tộc. Với các thế hệ hôm nay và mai sau, sự tri ân những người có công với đất nước không bao giờ là đủ.

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Không chỉ xuất bản các cuốn sách về  những địa danh lịch sử một thời, về những dòng tên liệt sĩ trên khắp mọi miền Tổ quốc mà Dự án còn tổ chức những hoạt động xã hội hữu ích. Đó là việc kêu gọi các doanh nghiệp, doanh nhân chung tay chăm lo và tri ân tới những người có công với đất nước. Ông có thể chia sẻ thêm về công việc này?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn tựa như một tiếng chim gọi bầy. Chúng tôi đã làm nhiệm vụ kết nối và quy tụ những tấm lòng vàng trong cả nước để hướng về những người có công với đất nước, các gia đình liệt sỹ, gia đình chính sách…

Từ năm 2007 đến nay, Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn bên cạnh việc xuất bản các cuốn sách lưu danh phụng thờ liệt sỹ còn thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa với sự chung tay góp sức của cộng đồng xã hội, của đông đảo người Việt Nam ở trong và ngoài nước và cả những người bạn quốc tế yêu mến và khâm phục Việt Nam. Đã có hơn 300 ngôi nhà tình nghĩa được xây dựng cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sỹ, thương bệnh binh, cựu thanh niên xung phong với số tiền gần 20 tỷ đồng. Hơn 100 sổ tiết kiệm dành cho các Mẹ Việt Nam Anh hùng, cựu chiến binh, con em thương binh liệt sỹ với số tiền 1,8 tỷ đồng. 4.000 phần quà và 50 chiếc xe đạp trị giá từ 500 ngàn đồng đến 1,5 triệu đồng được trao tặng cho thân nhân liệt sỹ, học sinh là con em thương binh liệt sỹ vượt khó học giỏi. Hỗ trợ 200 triệu đồng cho các hoạt động của các Hội cựu chiến binh trong các chương trình Về nguồn thăm lại chiến trường xưa. Hỗ trợ 50 triệu đồng cho việc tìm mộ liệt sỹ. Sự yên ấm của các gia đình thương binh, liệt sỹ, gia đình người có công chính là niềm hạnh phúc to lớn của chúng tôi. Cũng xin nhấn mạnh với các nhà văn quân đội rằng: các cuốn sách được xuất bản trong bộ sách Huyền thoại Việt Nam đều là sách không kinh doanh mà chỉ để dành tặng trong các chương trình Đền ơn đáp nghĩa, tặng các gia đình thân nhân liệt sỹ và các cựu chiến binh.

 Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Bộ công trình xuất bản Huyền thoại Việt Nam phần nào đã nói lên được tầm vóc của cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ của dân tộc ta mà ở đó mỗi một vùng đất, mỗi một người chiến sĩ đều được nâng lên tầm “huyền thoại” với những bài học cho các thế hệ hôm nay và mai sau như nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu đánh giá “đây là một công trình có giá trị về văn hóa lịch sử, truyền thống rất sâu sắc”, hay như nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa chia sẻ là: “góp phần bổ sung thêm những cứ liệu và sự kiện để chúng ta kiểm kê đánh giá trữ lượng tinh thần cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, trở thành tài sản quý giá truyền lại cho các thế hệ…”. Ông có thể cho biết những ấn tượng sâu đậm của mình trong quá trình thực hiện những tượng đài bằng chữ này?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Bộ công trình xuất bản Huyền thoại Việt Nam với chương trình tặng sách gia đình liệt sỹ đã khởi động ở nhiều địa phương trong cả nước. Chúng tôi thật vinh dự và xúc động thực hiện một công việc có ý nghĩa và có ý nghĩa hơn khi tận mắt chứng kiến những hình ảnh cảm động nhất khi cuốn sách được trao tới tận tay những người mẹ, người thân liệt sỹ. Dù các anh đã hy sinh hàng chục năm nhưng giọt nước mắt đau thương vẫn chưa khô trong ký ức của những người mẹ. Chúng tôi đã không nén nổi sự xúc động khi chứng kiến những giọt nước mắt của những người mẹ trên từng trang sách Huyền thoại Việt Nam. Trong sâu thẳm trái tim mình chúng tôi thầm nói với các mẹ rằng: Xin các mẹ hãy nén đi những thương đau để cảm nhận trong sâu thẳm hồn thiêng của các anh chị liệt sỹ đã và đang trở về ấm áp bên mái nhà xưa, trong từng trang sách mà chúng con, những người thực hiện chương trình trân trọng gửi trao tới các mẹ. Vinh quang mãi mãi thuộc về những người mẹ đã cống hiến những người con ưu tú của mình cho Tổ quốc! Không thể cầm lòng được trước những giọt nước mắt của các mẹ đã rơi trên những trang sách! Những giọt nước mắt đã bao năm thầm lặng rơi trong thương nhớ. Biết bao những người mẹ, người cha liệt sỹ đã đón nhận những trang sách Huyền thoại Việt Nam như đón nhận một giá trị tinh thần thiêng liêng mà người đã khuất thân thương gửi lại…

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Vậy nhà báo có thể chia sẻ thêm cho chúng tôi biết những hoạt động sắp tới của Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn? Làm thế nào để ngày một nâng cao ý nghĩa cao đẹp của Dự án?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Sau gần 8 năm thực hiện, giờ đây chúng tôi đã hoàn thành 10 Pho Đại sách Huyền thoại Việt Nam như các đồng nghiệp vừa nói đến. Đó là công việc mà chúng tôi đã và đang làm trong suốt nhiều năm qua. Thể theo nguyện vọng của đông đảo đồng chí, đồng bào cả nước, đặc biệt là thân nhân các gia đình liệt sỹ, chúng tôi đã quyết định phóng to những cuốn sách này thành những pho đại sách (khổ 70 x 100 cm với trọng lượng từ 150 đến gần 500 kilogam) để lưu giữ theo thời gian và đưa những pho đại sách này về thờ phụng lâu dài tại Chùa Ba Vàng - một trong những ngôi chùa đẹp nhất của Việt Nam và là một điểm du lịch văn hóa, tâm linh nổi tiếng của cả nước.

Danh sách hàng chục vạn liệt sỹ được lưu danh trong các cuốn đại sách Huyền thoại Việt Nam chưa phải là một danh sách đầy đủ và càng cần được bổ sung, hoàn thiện thêm nhiều. Nhưng đó là nỗ lực chung của những người thực hiện công trình. Các biên tập viên, các cựu chiến binh đã vượt qua nhiều khó khăn, có mặt khắp mọi miền đất nước để tìm kiếm những dòng tên liệt sỹ. Đó là những nẻo đường đồng điệu tri ân…

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Giờ đây trên cương vị Tổng Biên tập Tạp chí Trí thức và Phát triển, là thủ trưởng một cơ quan báo chí với rất nhiều công việc bề bộn, vậy ông và các cộng sự của mình, ngoài công việc làm báo, sẽ thực hiện Dự án này như thế nào?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Hoạt động xã hội cũng là một nhiệm vụ của cơ quan báo chí. Giờ đây, chúng tôi đang tiếp nối những công việc đền ơn đáp nghĩa mà mình đã làm từ trước đó với một tâm thế mới. Trong danh sách những liệt sỹ đã hy sinh vì Tổ quốc có biết bao những trí thức trẻ, những anh chị học sinh, sinh viên đã dũng cảm tạm gác bút nghiên để lên đường bảo vệ Tổ quốc. Và các anh chị đã mãi mãi không trở về! Nếu còn sống có thể trong số họ sẽ có những người trở thành những nhà khoa học lớn của đất nước. Thực hiện tốt các nhiệm vụ của Tòa soạn chính là trách nhiệm và là lòng tự trọng của mỗi một nhà báo công tác tại Tòa soạn chúng tôi.

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn mang một thông điệp hết sức cao đẹp là bảo tồn ký ức trong lòng người đang sống hôm nay và tri ân những người có công với nước. Theo ông, làm thế nào để nhân rộng những cuốn đại sách, những chương trình văn hóa có ý nghĩa này tới đông đảo cộng đồng người Việt ở trong và ngoài nước?

Nhà báo Đoàn Mạnh Phương: Để nhân rộng những pho đại sách này cũng như những hình ảnh tư liệu có liên quan tới các địa danh lịch sử, chúng tôi đã đưa nội dung các cuốn sách lên website:uongnuocnhonguon.vn nhằm để bạn đọc truy cập rộng rãi, bên cạnh đó chúng tôi còn đưa các phóng sự truyền hình, các bộ phim tài liệu lên trang website này.

Việc đưa tin về các chương trình uống nước nhớ nguồn được sự quan tâm đặc biệt của báo chí truyền thông cả nước, từ các bản tin phóng sự ngắn cho đến những chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1 của Đài truyền hình Việt Nam. Từ đó tính xã hội của Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn được nhân rộng và nâng cao… Nhân dịp này, tôi xin trân trọng cảm ơn sự đồng hành của các cơ quan báo chí truyền thông trong các chương trình Đền ơn đáp nghĩa, Uống nước nhớ nguồn, đó là nguồn động viên cổ vũ đáng kể cho Ban biên tập chúng tôi.

Dự án văn hóa Uống nước nhớ nguồn sẽ là một hoạt động xã hội mang tính lâu dài. Chúng ta đang mắc nợ với lịch sử. Dự án này sẽ không có sự kết thúc bởi nó được thực hiện bằng tâm huyết, bằng nhịp đập trái tim của những người làm báo, những người làm xuất bản, của các doanh nghiệp, doanh nhân trong và ngoài nước. Còn rất nhiều đề tài, rất nhiều những địa danh cách mạng mà chúng tôi sẽ đặt chân tới để cho ra đời những trang sách lưu giữ dấu chân của cha anh cũng như những giá trị đáng tự hào trong sự nghiệp đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Tạp chí Văn nghệ Quân đội: Xin chân thành cảm ơn nhà báo - Tổng Biên tập về cuộc trò chuyện có ý nghĩa này. 
 

Tạp chí Trí thức và Phát triển là cơ quan ngôn luận của trí thức Thủ đô. Trong những năm qua, Tòa soạn đã có nhiều sáng kiến, với nhiều hoạt động báo chí - truyền thông - xuất bản mang tính xã hội cao góp phần vào sự phát triển của Thủ đô và đất nước. Bộ công trình xuất bản Huyền thoại Việt Nam là một công trình vô cùng ý nghĩa, bởi đó không chỉ là sự tri ân và lưu danh dòng tên các Anh hùng liệt sĩ mà còn góp phần đáng kể vào việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay. 

GS.TS VŨ HOAN - Bí thư Đảng Đoàn
Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Thủ đô

 

In tin - Phản hồi tin
  • Số Lượt Truy Cập : 10522614
  • Lượt Đang Online : 1410
Tạp chí Trí thức và Phát triển